Sremski Karlovci

Sremski Karlovci

Sremski KarlovciSremski Karlovci se nalaze oko 15 kilometara od Novog Sada, u podnožju Fruške gore, na desnoj obali Dunava. Nalazi se i na putu i na pruzi Beograd-Novi Sad tako da se do Sremskih Karlovaca može stići i automobilom i vozom.

Posebno je atraktivan dolazak iz Beograda u Sremske Karlovce starim vozom „Romantika“, koji saobraća od proleća do jeseni.

Sremski Karlovci predstavljaju pravi grad muzej, u kojem su i pored svih burnih događaja koji su se ovde odvijali, sačuvani kulturno-istorijski spomenici veoma značajni za istoriju srpskog naroda.

Sremski Karlovci su od davnina bilo središte srpske kulture i duhovnosti, ovde su osnovane prva srpska gimnazija i prva srpska bogoslovija.

U ovom malom mestu odigrali su se značajni događaji iz istorije srpskog naroda ail i i istorije Evrope. U Sremskim Karlovcima je 1699. godine sklopljen Karlovački mir između  Svete alijanse i Turske, a 1848. godine proglašena je Srpska Vojvodina.

U mestu koje asocira na davno prohujala vremena sačuvano je staro barokno jezgro grada, koje je nastajalo u periodu od XVII do XX veka.

Prostrono kulturno-istorijsku celinu od izuzetnog značaja čine objekti koji se nalaze na Trgu Branka Radičevića, koji je projektovan i izgrađen po uzoru na trgove u Beču. Skoro svako zdanje u centru Sremskih Karlovaca je starije od jednog veka, tako da se može osetiti lepota i duh prošlih vremena.

Sremski KarlovciU središnjem delu Trga nalazi se Česma četiri lava iz 1799. godine, koja predstavlja krunu završetka izgradnje karlovačkog vodovoda. Legenda kaže da ko se jednom napije vode sa ove česme, sigurno će se ponovo vratiti i venčati u Sremskm Karlovcima.

Saborna crkva (na slici gore desno), je posvećena Svetom Nikoli i sagrađena je 1762. godine, na temeljima stare crkve iz XVI veka. Crkva je u baroknom stilu i predstavlja trobrodnu građevinu, kod koje u prednjem delu dominiraju dva velika zvonika.

Velelepan ikonostas iz XVIII veka predstavlja delo dva karlovačka slikara Todora Kračuna u Jakova Orfelina. Ikonostas je jedan od najreprezentativnijih dela pravoslavnog slikarstva toga doba i jedan od najznačajnijih umetničkih dela u Vojvodini. Čuveni srpski slikar Paja Jovanović je krajem XIX veka naslikao nekoliko kompozicija posvećenih likovima iz Biblije, kao i nekoliko slika iz istorije Srba, koje krase zidove crkve.

Patrijarški dvor je monumentalna građevina sagrađena krajem XIX veka koja predstavlja veliki arhitektonski poduhvat toga doba. Ovo zaista velelepno zdanje je delo čuvenog arhitekte Vladimira Nikolića, po čijim je nacrtima građena većina grandioznih objekata u Sremskim Karlovcima. Središnji deo dvora je kapela posvećena Sv.Dimitriju za koju je ikonostas 1898. godine oslikao veliki srpski slikar Uroš Predić.

Iza Patrijarškog dvora nalazi se stara zgrada patrijaršije, sazidana sredinom XIX veka u kojoj je obnovljena Srpska manastirska štamparija. Tu su i vinski podrumi patrijarškog dvora.

Prva srpska gimnazija je osnovana u Sremskim Karlovcima 1791. godine. Današnja zgrada Karlovačke gimnazije je sagrađena 1890. godine kao zadužbina patrijarha Germana Anđelića i njegovog brata Stefana Anđelića. Nastava je u ovovj školi u početku bila održavana na nemačkom i latinskom jeziku, da bi tek 1848. god. počela nastava na srpskom jeziku. U ovoj školi održana je prva pozorišna predstava kod Srba, a takođe u okviru škole osnovana je i jedna od prvih modernih biblioteka u kojoj je oko 18000 vrednih knjiga. Danas je u ovom zdanju filološka gimnazija, koja čuva tradiciju najstarije srpske škole.

Sremski Karlovci Sremski Karlovci Sremski Karlovci
     

Prva srpska bogoslovija osnovana je u Sremskim Karlovcima 1794. godine, a zgrada Bogoslovije, u kojoj se i danas odvija nastava za buduće sveštenike, je izgrađena 1900. godine po nacrtima arhitekte Vladimira Nikolića.

Zgrada Magistrata je podignuta 1811. godine u neoklasičnom stilu. Prvobitno je zrgada bila namenjena potrebama garnizona, a kasnije je ustupljena slobodnom gradu Sremskim Karlovcima. Sa balkona ove zgrade je 15. maja 1848. godine objavljena odluka Majske skupštine o proglašenju Srpske Autonomne Vojvodine.

Kapela Gospe od mira je sagrađena kao sećanje na Karlovački mir koji je sklopljen 26. januara 1699. godine između Svete Alijanse (Austrije, Poljske i Venecije) i Turske.

Prostor u kome su se odvijali pregovori bio je u obliku turskog šatora i imao je četvoro vrata, što je omogućilo istovremeni ulazak sve četiri pregovaračke strane. Tokom ovih pregovora po prvi put u istoriji diplomatije upotrebljen je okrugao pregovarački sto.

Kapela miraDanašnja Kapela mira sagrađena je 1817. godine i ona, kao i prvobitna zgrada ima oblik turskog šatora sa četvoro vrata, s tim što su istočna vrata, na koja su ušli turski pregovarači, kasnije zazidana.

Stražilovo, danas poznato izlezište, dobilo je ime po straži koju je na ovom mestu svojevremeno postavila karlovačka opština, da bi sprečila krijumčarenje robe zaražene od kuge, koja je u ovim prostorima vladala krajem XVIII veka.

Na vidikovcu, na vrhu Stražilova nalazi se grob Branka Radičevića, karlovačkog đaka i jednog od najdarovitijih srpskih pesnika, koji je vrlo mlad umro u Beču 1853. godine. Nakon 30 godina, po Brankovoj želji, njegovi posmrtni ostaci su pohranjeni na Stražilovu.

Dvorska bašta je par koji predstavlja prirodni spomenik vrtne arhitekture, nastao 1848. godine zalaganjem patrijarha Josifa Rajačića, kao ogledno dobro za nastavu u prirodi učenika gimnazije.

Ono sto Sremske Karlovce čini nadaleko poznatim je i čuveno karlovačko vino, koje se nekada pilo na Bečkom dvoru i širom Evrope.